لینک سازی حرفهای: رازهایی که باید بدانید! (اصول تعیین آرایه rel + استراتژیهای موفق ساخت لینک)
لینک سازی را میتوان یکی از تکنیکیترین و عمیقترین مباحث سئو در نظر گرفت چرا که در دل اصول به ظاهر ساده خود، نکتهها و استراتژیهای بسیاری را پنهان کرده است. تنها یک تغییر کوچک در ساختار لینک، یا ایجاد رابطهای خاص میان لینکهای مختلف، میتواند تاثیر شایانی بر سئو سایت ما و نتایجی که در گوگل میگیریم داشته باشد.
در جلسه پیش از اصول لینک سازی، ساختارهای مناسب و قوانین مربوط به آن صحبت کردیم و با بخشهای مختلف مربوط به کدنویسی لینک آشنا شدیم. در این جلسه، به طور عمیقتر با انواع و کاربرد صفت rel در ساختار لینکها آشنا میشویم، اهداف لینک سازی و استراتژیهای مربوط به هر هدف را بررسی میکنیم، و بحث لینک سازیهای داخلی و خارجی را گسترش میدهیم.
مروری بر ساختار لینک در سئو: چرا تعیین صفت rel در ساختار لینکها اهمیت دارد؟
در جلسه پیش فرا گرفتیم که لینکها در پشت صحنه هر سایت، با ساختار زیر طراحی میشوند:
<a rel=”نوع لینک” href=”URL”>انکر تکست</a>
اکنون، تگها و ساختار لینک سالم را میشناسیم، میدانیم که باید آدرس یا URL صفحه مقصد را در چه قسمتی از ساختار قرار دهیم، و با هدف و انواع انکر تکست آشنا شدهایم. اما هنوز صفت rel و هدف آن را به خوبی نمیشناسیم.
صفت rel چیست و چرا به آن نیاز داریم؟
تعیین صفت rel در ساختار لینک، در واقع راه صحبت مستقیمی با کراولرها است که به آنها نشان میدهد در برخورد با هر لینک، چگونه رفتار کنند. لینک سازی اصولی، زمانی انجام میشود که از نوع محتوا و مقادیر rel مرتبط با آن محتوا آگاهی کامل داشته باشیم.
شیوه کار کراولرها را به یاد بیاورید: آنها ابتدا به صفحه لندینگ (صفحه اصلی سایت) وارد میشوند. سپس، هر لینک در این صفحه را جداگانه بررسی و راه خود را به صفحات دیگر پیدا میکنند. بدین شکل، به مرور تمام صفحات سایت شما توسط کراولرها ایندکس میشوند؛
اما اگر در سایت خود صفحاتی داشته باشیم که ایندکس شدن (کشف، بررسی، و ذخیره شدن توسط کراولرها) آنها ضروری یا حتی مجاز نباشد، چگونه میتوانیم از طریق لینک سازی در سئو این ضرورت را با گوگل در میان بگذاریم؟
پاسخ ما، متمایز کردن لینکهای مختلف از یکدیگر از طریق تعیین صفت rel برای آنها است؛ با تعیین صفت rel برای لینکها، میتوانیم تا حد زیادی نحوه حرکت و رفتار کراولرها را در سایت خود کنترل و مدیریت کنیم.
اما صفت rel انواع مختلفی دارد که به عنوان کارشناس سئو، حتما باید با آنها آشنا باشیم.
انواع لینک در سئو سایت با توجه به نوع صفت rel
تا همین چند سال اخیر، اضافه کردن نوع و صفت rel به ساختار لینک مرسوم نبود. اما برای کنترل بهتر لینکها و انواع مختلف آنها، گوگل چهار خانواده اصلی برای این صفت در نظر گرفت که به خوبی تفاوت بین انواع مختلف لینکها را نشان میدهند.
چهار خانواده و مقادیر اصلی صفت rel، شامل موارد زیر هستند:
- follow (do follow / blank)
- nofollow
- UGC (User Generated Content)
- sponsored
هر کدام از این مقادیر، تنها در شرایطی خاص استفاده خواهند شد.

کاربرد لینک dofollow: این صفت، به سادگی به کراولر نشان میدهد که لینک مورد نظر، دارای هیچ شرایط خاصی نیست و ایندکس کردن صفحهی مقصد، هیچ مسئلهای ندارد. در واقع کراولر میتواند با آن آدرس مثل سایر لینکها برخورد کند. از آن جا که به طور پیش فرض، لینکها و صفحات قابل باز شدن و ایندکس شدن هستند، ذکر نکردن این صفت در ساختار لینک نیز تفاوتی به وجود نخواهد آورد.
کاربرد لینک nofollow: این صفت برای زمانی کاربرد دارد که یا ایندکس کردن صفحهای برای ما ارزشی نداشته باشد، یا اصلا مجاز به ایندکس کردن صفحهای نباشیم. به طور مثال، صفحاتی که دارای اطلاعات مشتریان هستند، نباید توسط کراولرها دنبال شوند.
کاربرد UGC: از دیگر انواع لینک در سئو سایت، لینکهایی هستند که نه ما، بلکه کاربران ما ایجاد میکنند و با خصیصه UGC مشخص میشوند. این صفت مخفف عبارت User Generated Content بوده و نشانگر این مطلب است که ما (و به طور کلی مدیریت سایت) در ایجاد لینکهای موردنظر دخالتی نداشتهایم. بیشترین مورد استفاده این صفت در قسمت نظرات کاربران است تا از انتقال اعتبار به سایتها و لینکهایی که در کامنتها (خصوصا کامنتهای تبلیغی) ذکر شدهاند جلوگیری شود.
کاربرد sponsored: خرید و فروش لینک، همواره در نظر گوگل امری غیر قانونی بوده است. اما از آنجا که کنترل این مورد همیشه کار آسانی نیست، صفت sponsored ساخته شد تا لینکهای دارای اسپانسر را از لینکهای طبیعی متمایز کند. این کار، ریسک لینک سازی خارجی را تا حد زیادی کاهش میدهد؛ چرا که به این شکل، اگر با مشخص کردن صفت sponsored به درآمدزایی از آن اعتراف کنیم، دیگر لازم نیست نگران پنالتیهای شدید گوگل باشیم.
اکنون دیگر ساختار لینکها را به طور کامل میشناسیم. اما چرا لینک سازی تا این درجه برای ما اهمیت دارد و چگونه میتوانیم از این فعالیت در جهت رسیدن به اهداف کسبوکار خود استفاده کنیم؟
اهمیت لینک سازی: چرا به خود زحمت ساختن شبکه لینکی را میدهیم؟
لینکها را تابلوهای راهنمای مسیر به سمت صفحات خود در نظر بگیرید. بدون علامتگذاری مسیر، کاربران و کراولرها در سایت گم خواهند شد. در نتیجه، ممکن است حتی بهترین صفحات شما نیز نادیده گرفته شوند. در واقع لینک سازی تنها تکنیکی فنی برای بهینهسازی سایت نیست؛ بلکه راهی برای به دست آوردن اعتبار و دیده شدن است.
قبل از این که اهداف لینک سازی را در نظر بگیریم، لازم است به مبحث دیگری بپردازیم که به فهم بهتر ما از ساختار صفحات و نیاز ما به طراحی شبکه لینکی کمک خواهد کرد. این مبحث چیزی نیست جز عمق لینک.
عمق لینک (link depth) چیست و چه اهمیتی دارد؟
جدا از مبحث ساختار لینک در سئو، مسئلهی دیگری تحت عنوان عمق لینک نیز وجود دارد که برای ما اهمیت بسیار دارد. صفحه اصلی سایت (home page) اولین و بنیادیترین صفحه از سایت است که حکم تنه درخت را دارد. باقی صفحات سایت مثل شاخههایی از این تنه انشعاب پیدا میکنند. این ساختار به ما این اجازه را میدهد که باقی صفحات را نسبت به فاصله ای که از هوم پیج و صفحه خانه دارند، عمقبندی کنیم. این مسئله مستقیما به نحوه انجام لینک سازی خارجی یا داخلی مرتبط نیست، اما با اهمیت زیادی که در مبحث سئو و معماری سایت دارد، به شیوهای غیر مستقیم هر قدم ما را لینک سازی تعیین میکند.
دلیل اهمیت این مسئله اینجاست که هر چه به عمق بیشتری در سایت حرکت کنیم، بودجه خزش (crawl budget) صفحات کمتر خواهد شد. این موضوع تاثیر عمق بر خزش یا crawl depth نام دارد.
داشتن سلسله مراتب و ساختار منطقی صفحات، به ما کمک میکند تا بودجه خزش سایت خود را به صورت مفید کنترل کنیم. ساختار زیر، نمونهای مناسب از سلسله مراتب کلی سایتها است:
صفحه اصلی ← دستهبندیها ← زیردستهها ← صفحات محصول یا بلاگ

* مهمترین نکته این است که هیچ صفحه مهمی نباید از عمق 3 یا 4 پایینتر قرار بگیرد. یعنی کراولرها (و کاربران) باید بتوانند تنها به فاصله 3 یا 4 از صفحه اصلی، صفحات مهم سایت شما را مشاهده کنند.
حال که مفهوم و اهمیت عمقبندی صفحات را متوجه شدیم، میتوانیم با خیالی آسوده اهداف و اهمیت ایجاد لینک میان صفحات را متوجه شویم.
مهمترین اهداف لینک سازی اصولی: سرمایهگذاری با ایجاد شبکهای منطقی از لینکها
سایت شما، دارایی دیجیتال شما است و تلاش برای طراحی شبکه قوی لینکی، روشی امن برای سرمایهگذاری روی این دارایی است تا به مرور ارزش دارایی شما افزایش یابد. تنها زمانی به نتیجه مطلوب خواهیم رسید که با نگاه همیشگی به اهداف مهم لینکدهی، دست به اقدامات استراتژیک و برنامهریزی شده بزنیم. اهداف زیر، مهمترین ارزشهایی هستند که از ایجاد رابطه لینکی میان صفحات به دست خواهیم آورد:
کشف و دیسکاوری صفحات: زمانی که صفحه جدیدی ایجاد میکنیم که به لحاظ محتوایی مهم شمرده میشود و ایندکس شدن هر چه زودتر آن برای ما اهمیت دارد، لینک سازی به کمک ما میآید. ارجاع به این صفحه جدید از صفحات معتبری که از قبل ایندکس شده و ترافیک بالایی دارند (اما همچنان به این صفحه جدید مرتبط هستند) به کراولرها کمک کرده تا با سرعت بسیار بالاتری صفحه جدید را کشف و ایندکس کنند.
انتقال اعتبار بین صفحات: به زبان ساده، هر قدر بیشتر به صفحهای لینک داده باشیم، آن صفحه برای ما اهمیت بیشتری دارد. لینک سازی داخلی با نگاه به این مسئله، به ما امکان اعمال استراتژیهای بسیار مفیدی را میدهد تا بتوانیم از این صفحات پر اعتبار برای اعتبار دادن به باقی صفحات مرتبط و بالا بردن رتبه آنها به صورت موازی استفاده کنیم.
ایجاد ساختار صفحات همخانواده: چه در بخش آموزش و چه در بخش محصولات، صفحاتی هستند که ارتباط معنایی یا تشابهات قابل توجهی دارند. به عنوان مثال، ارجاع به محصولات مشابه یا محصولات مرتبط در یک صفحه محصول، شانس ما را برای دریافت بازدید و فروش بیشتر خواهد کرد. علاوه بر آن، همخانواده نشان دادن این صفحات از طریق ساخت شبکه لینکی بین آنها، به گوگل نیز سیگنالی خواهد فرستاد تا رتبه بالاتری به صفحات محبوب همخانواده و مرتبط اختصاص دهد. این مسئله نیز به خوبی اهمیت لینک سازی را نشان میدهد، چرا که بدون اقدام به ایجاد رابطه میان صفحات، گرفتن رتبه بالا در صفحات مشابه بسیار پر چالش خواهد بود.
بسیاری از استراتژیهای سئو به مبحث لینک سازی برمیگردند. ساخت اتصال لینکی به صورت حرفهای، راهی برای ما است تا نوع ارتباط میان صفحات را به مرورگرها (و کاربران) توضیح دهیم و مدیریت اعتبار صفحات سایت خود را به دست بگیریم.
شیوه دیگری از دستهبندی لینکها: انواع لینک بیلدینگ با توجه به مسیر حرکت در صفحه
در جلسه پیش لینکها را رگهایی حیاتی مثال زدیم که اعتبار را مانند خون میان اندامهای مختلف (صفحات) پخش میکنند. این مثال به ما کمک میکند مبحث بعدی را نیز تصویرسازی کنیم.
به طور کلی، هر اندام به دو نوع رگ متصل است. دسته اول رگهایی هستند که خون را از قلب به اندام موردنظر منتقل میکنند، و دسته دوم رگهایی که خون را از این اندام به قلب میبرند.
صفحات سایت ما نیز همین طور هستند. هر صفحه، از طریق دو نوع لینک با دیگر صفحات مرتبط میشود: لینکهایی که از صفحات دیگر گرفته است و لینکهایی که به صفحات دیگر میدهد. این لینکها به ترتیب inlink و outlink نام دارند. این مسئله، جدا از لینک سازی داخلی یا خارجی است و به نوعی، هر لینک داخلی یا خارجی زیرمجموعههایی تحت عنوان inlink و outlink دارند.
برای فهم سادهتر این مورد، سه صفحه فرضی Q، P و R را در نظر بگیرید.
در صفحه R، لینکی به صفحه Q ارجاع داده شده است. برای صفحه Q، این لینک یک inlink محسوب میشود.
اما در خود صفحه Q، لینک دیگری است که کاربر و کراولر را به صفحه P هدایت میکند. این لینک نسبت به صفحه Q یک outlink در نظر گرفته میشود.
اگر در صفحه R، به صفحه Q لینک دادهایم، پس صفحه Q باید ارتباط معنایی و کلمات کلیدی مشابهی با صفحه R داشته باشد. و اگر لینکی از صفحه Q به صفحه P ارجاع داده میشود، کلمهی کلیدی و محتوای صفحه P حتما باید به صفحه Q مرتبط باشد. اهمیت لینک سازی میان صفحات مرتبط، تا حد زیادی به ارتباط معنایی محتوای آنها و شباهت کلمات کلیدی آنها برمیگردد، و عدم وجود این ارتباط و تشابه میان صفحات، تمام تلاشهای ما را برای شبکهسازی به هدر خواهد داد.
به یاد داشته باشید که در صورت لینکدهی نامرتبط و بیهوده، حتما از طرف گوگل برای سایت شما امتیاز منفی در نظر گرفته خواهد شد.

سخن آخر: لینک سازی بنیان و ریشه بسیاری از استراتژیهای موفق سئو است
بدون آگاهی از شیوههای مختلف ساخت شبکه و زنجیره لینکی، تنها میتوانیم چند استراتژی سئو ساده و معمولی طراحی کنیم که هر چند جواب خواهند داد، اما ما را آنچنان از سایتهای رقیب متمایز نخواهند کرد. جزئیات مربوط به این مبحث است که کمک میکند بودجه خزش سایت را تحت کنترل بگیریم، اعتبار را در سایت به شیوه منطقی توزیع کنیم، و در نهایت برای هر صفحهی از سایت به رتبه خوبی دست پیدا کنیم.
با اطلاع از ساختارها و استراتژیهای مختلف در بحث طراحی لینک، تنها مبحث رپورتاژ نویسی و گرفتن بکلینکهای معتبر باقی میماند که در جلسه بعدی به آن خواهیم پرداخت. با توجه به اهمیت بسیار بالای این مبحث، پیشنهاد میشود که به هیچ عنوان محتوای جلسه بعد را از دست ندهید!
